الشيخ السبحاني

164

نظام اخلاقى اسلام (تفسير سوره مباركه حجرات) (فارسى)

هر سو به خواستگارى وى شتافتند و بيش از هر دختر ديگرى به ازدواج با وى علاقه نشان دادند . چرا تقوا ملاك فضيلت است ؟ بايد اساس و ريشهء برترى را در امورى جست كه با نفس و روح انسانى اتحاد و آميختگى داشته باشد ، و به عبارت ديگر از واقعيت و حقيقت انسان كه روح اوست ، سرچشمه بگيرد و هرگز مال و ثروت ، نژاد و رنگ ، مقام و منصب مادى ، داشتن فرزند و انتساب به اقوام و شخصيتها كه از حقيقت و شخصيت انسان ، دور و جدا هستند ، نمىتوانند در شخصيت و برترى انسان ، اثر بگذارند . آرى ، صفات فاضله و ملكات عالى انسانى و سجاياى اخلاقى ، مانند صداقت ، عاطفه ، كرم و نوعى دوستى و يا دانش و معرفت كه با حقيقت انسان و روح او ، اتحاد و آميزش يافته ، مىتوانند محور برترى و ملاك فضيلت باشند ؛ زيرا بر اثر يگانگى و اتحادى كه با انسان دارند ، در انسانيت و شخصيت معنوى او اثر بارزى مىگذارند ؛ ولى تمام اين صفات بارز انسانى به تنهايى و بدون صفت تقوا و پرهيزگارى ، كه حقيقت آن ، مراعات حقوق خدا و مردم است ، نمىتوانند در شخصيت انسان آثار نيكويى بگذارند ؛ زيرا هر يك از صفات عالى انسانى ، در صورتى مايه افتخار است كه در پرتو آن ، حقوق خدا و مردم پايمال نگردد ، و در غير اين صورت ، نه تنها مايه افتخار نيست ، بلكه تجاوز و رذيله محسوب خواهد شد .